19-29 april 2024
Er zijn van die jeugdherinneringen die niet gauw verbleken: de Morvan is een gebied in hartje Frankrijk dat Marianne in ons gezamenlijk verleden regelmatig noemde als het om onvergetelijke landschappen en reisherinneringen ging. 19 april 2024 kwam er een einde aan dit verlangen: we reisden via Nancy – 2 dagen verkenning, hier wilden we niet alleen even overnachten – naar Autun – een aardig stadje aan de zuidoost rand van de Morvan met min of meer aansluiting aan het Franse spoornet.
Het werd een heenreis zonder noemenswaardige vertragingen, met de boot van 9 uur, door meestal fraai, lentegroen landschap – rivierenland, Limburg, Zuid-Limburg tot Maastricht, waar we overstapten op de trein naar Luik, en dan verder langs Maas en Ourthe door mooie groene heuvels, soms stenige rotsen tot Luxemburg, waar we weer een drie kwartier pauzeerden. Wat is Luxemburg toch een prachtige stad als je er per trein binnenrijdt!
Ruim een uur later arriveerden we op onze eerste bestemming, Nancy. We vonden ons gezellige appartementje snel: we zouden even twee dagen midden in het oude centrum wonen, met uitzicht op het portaal van de kathedraal! Dankzij de hoogte, derde verdieping en dubbel glas bleek het er behoorlijk stil, ondanks het nabije uitgaansleven!
20 april: Al wisten we dat het buiten maar 6° C. (en binnen 20) was, gingen we toch na een lekker geïmproviseerd ontbijt tegen 9.45 uur al naar buiten. We kochten op het station kaartjes naar Autun en gunden ons dan in brasserie Excelsior – oude, vergane chique, wel mooi – een echte koffie met chocoladebroodje en croissant. Vandaar deden we boodschappen in de markthal – altijd mooi – , bij de Monoprix en bij een warme bakker voor we tegen middag weer onze drie trappen naar boven klommen.
Na lunch en siësta liepen we een derde wandelroute (in januari 2024 hadden we al twee wandelroutes gelopen): Parcours de Meurthe. Wij begonnen vóór de deur van de VVV op Place Stanislas, met een kleurrijke bruiloft, zo waar even zon en vooral stemmige accordeonmuziek, verder langs Place d’Alliance, een prachtig plein met lindelanen, en dan tot het Aquarium annex Natuur-Historisch Museum met de Jardin Godron er achter.
Beiden zeer de moeite waard, tot we door een enorme bui gedwongen werden er even naar binnen te vluchten. We hoefden er samen, als senioren, maar 7,- euro te betalen. En het werd door het weer met de minuut drukker: alle leeftijden, evenveel mannen als vrouwen, zeer multicultureel. Maar vooral ook héél veel enthousiaste gezichten, zowel in de opgezette dierencollectie, de tijdelijke expositie over ‘De Dood’ in de natuur, maar vooral ook in de formidabele aquariumwereld: wat een ongelofelijke kleuren- en vormenpracht!! ‘Nooit zoveel vissen gefotografeerd’, zei Marianne op een gegeven moment.
Toen we na een uur de zon weer even zagen schijnen hebben we ook nog het tweede deel van het park achter het museum – moderne ecologische sier- en moestuinen – bewonderd. Mooi, met veel recycling- en recreatie ideeën.
Vandaar verder gewandeld tot de zwaar gekanaliseerde Meurthe, een nieuwbouwwijk met veel functioneel stadsgroen (gun het de tijd…) en nog een park, Parc Charles III. Onder pikzwarte lucht daarvandaan toch droog weer naar huis.
Tijd voor een aperitiefje en een eenvoudige witlofmaaltijd thuis. Het bleef droog tot na de afwas, dus even een rondje met velen slenteren door de oude binnenstad voorbij Place Stanislas. Koud bleef het, dapper uitgaansleven op terrasjes. Maar wij besloten toch maar liever vroeg een warm bed te gaan opzoeken.
Zondag 21 april: 3 °C., feels as -6 °C en toch besloten we ons warm aan te kleden en de zondagsmarkt in de oude binnenstad rondom de Église de Cordeliers te bezoeken. Toen we die in de verte zagen opdoemen begon het heel onaangenaam te regenen. Even vlakbij een café crême gedronken en toen de zon weer scheen met plezier over de kleine boerenmarkt geslenterd en lekkere olijven gekocht.
Via het grote Parc de Pépinière onze woonwijk weer in en wat kleinere rondjes door de buurt gelopen. Zo voelden we ons steeds meer thuis al blijft ‘het zo welluidende Frans’ toch vreemd…
pompeuze ingang
Lunchpauze en siësta thuis en dan toch tussen 14 – 17.20 uur weer naar buiten. Het dreigend zonnige, soms zwart-bewolkte weer bleef wel de hele tijd regenvrij! Wij bezochten het Museum voor Moderne Kunst in de buurt van het station, thema ‘Kunst en Sport’, lasten een koffiepauze in op het station en bezochten vervolgens het Museum voor de Schone Kunsten in een van de vleugels van het hertogelijke paleis: drie gigantische verdiepingen vol met waanzinnig veel schilderijen, 14 – 21ste-eeuwse kunst. Veel vroege Italianen, Vlamingen, o.m. een werk van Rubens van gigantische afmetingen, Transfiguration (incl. museumlijst 462 × 724 cm). Véél tijdgenoten ook van Vincent van Gogh, veel glas in de kelder, en een nieuw architectonisch waagstuk, een moderne aanbouw voor temporaire exposities. Te veel maar weer…
De rest van de avond gunden we onze ogen etc. RUST!
22 april: Veel kleine Franse boterhammetjes voor de reis vandaag gesmeerd. Pakken, opruimen, digitaal puzzelen en buiten wordt de straat met trilboren open gebroken. Gelukkig waren we alleen in het weekeind op dit adres! Eerder dan nodig gaan we alvast naar het station om daar twee kaartjes Autun – Metz voor zondag 28.4. te kopen. Superduur, maar het lukte tenminste al wel. Ondertussen weten we ook waarom onze huidige reis naar Dijon in een TGV 3,5 uur moest duren: sightseeing Oost-Frankrijk! Straatsburg, Colmar, Mulhouse, Belfort-Montbeliard, Besancon, Dijon. En daar – een uur pauze – konden we ons dan weer koffie/thee en iets lekkers gunnen. Via Étang-sur-Arroux, waar dan na vier haltes een bus klaar stond die ons naar Autun zou brengen. Een heel oude, kleine schoolbus,
17 km schommelend door mooi landschap met een handvol vaste klanten en twee toeristen. Andere tijden, ook de hele stationsomgeving van Autun. Volgde nog een wandeling heuvelopwaarts van een kilometer naar het oude centrum. Tegen 19 uur bereikten we ons woonadres voor de komende 4,5 dagen. Ruimer en beter dan in Nancy! Even Bruno (airbnb host) melden dat alles gelukt was, zelfs het opwarmen. Alleen geen wifi – ach, eerst gauw naar de supermarkt – dicht door familiaire omstandigheden… Maar gelukkig vonden we, vlak voor winkelsluitingstijd, 20 uur, nog een kleine Turkse winkel. Genoeg voor een ‘verantwoorde’ broodmaaltijd, zelfs met een wijntje. Daarna even een eerste oriëntatie in de toeristische attracties van Autun e.o. en nog gauw per app een afspraak met Hanneke van Vuure voor morgen 16 uur! Prima bed, moe genoeg om goed te slapen.
23 april: We kwamen pas op gang tegen half negen en bereidden dan rustig aan het eerste ontbijt in Autun. Alles lukte probleemloos, ook de gekookte eieren en het zetten van verse filterkoffie (kan vaak niet buiten Nederland en Duitsland). Ook de verwarming werkte perfect. In de beste stemming gingen we naar buiten voor een eerste uitgebreidere verkenning van Autun, een stadje in de Bourgogne, aanleunend tegen de Morvan. Tot 13 uur wandelden wij uitgebreid door het oude winkelhart, een Passage, een rondje om de fameuze kathedraal, tot we bij oeroude stadsmuren met een heerlijk poortje de oude stad even verlieten. Hier genoten we iets langer van een fraai uitzicht over een heuvelachtig landschap met oude bossen en velden.
Wat ligt Autun toch landschappelijk mooi ingebed! Bij een kleine Carrefour (supermarkt) kochten we uiteindelijk eten en drinken en slenterden dan weer langzaamaan naar ‘huis’. We wisten nu al zeker: Autun was een goede keuze voor een kleine week zelfverzorging en ontdekkingen. Want we wisten ondertussen ook nog twee andere supermarkten te vinden, maar vooral lazen we dat er op woensdag en vrijdagochtend (exact de dagen die we nodig hadden) een overdekte markt in de buurt van het stadhuis moest zijn. Na een heerlijke lunch – geroosterd brood met kazen, lamsvlees – gegarneerd met veldsla, tomaatjes en olijven, en gevolgd door onze favoriete gemberthee gingen we weer het stadje in, nu voor een betere verkenning van de kathedraal Saint Lazare. Heel indrukwekkend, zelfs na een recentelijke renovatie!
Iets over 16 uur kwam Hanneke dan ‘op bezoek’. Bizar moment aan de deur: Willy heette haar welkom: lachen met een hartelijke omarming! Tot 18 uur hebben we, met hapjes en thee, bijgepraat over thuis, Hanneke’s leven in Frankrijk, ons leven als pensionado’s, over Airbnb en Autun e.o. Daarna stapten we in de auto om twee regionale hotspots te bezoeken: de Pyramide de Couhard, een zeer bijzondere stapeling stenen uit de 1e eeuw (!) na Chr. en vervolgens
de mooie bossen (fraaie ondergroei), een bergbeek en de Cascade de Brisecou, een kwartier wandelend van de Pyramide vandaan.
Het werd een heel leuke korte wandeling samen met Hanneke. Zij bracht ons na een uur – wat kan je soms allemaal beleven in een uur! – weer terug tot bijna voor de deur van ons tijdelijk verblijf.
24 april: Voor 10 uur op stap. Onder het nabije stadhuis begon een bescheiden markt waar we gauw broccoli en wortels kochten en vervolgens door een sluwe kaasboer afgezet werden… een wel heel duur pond kaas. We hadden het nog kunnen omzeilen (moesten extra geld pinnen) maar wilden a.s. vrijdag graag terugkomen op de (dan nog grotere) markt. ‘Gewoon’ omschakelen, gewoon iets onvergetelijks doen: we wandelden via een te drukke weg de stad uit, tot de Arroux, daar werd de weg opeens landelijk, pastoraal zelfs op weg naar de Temple de Janus, een prachtige ruïne uit de 1e eeuw na Chr. Rondom ook een ander perspectief, heel indrukwekkend en verrassend groot!
Via een klein riviertje, de Ternin, wandelden we over sfeervolle bruggetjes weer richting de Arroux tot aan de Porte d’Arroux -ook weer zo’n oud monument uit Romeinse tijden! Hier liepen we weer, met af en toe wat druppels regen de stad in – grijs weer en toch erg mooi!
Tijd om thuis te lunchen en daar op Hanneke te wachten. Die kwam uiteindelijk tegen 13.30 uur. We liepen al gauw samen naar haar gele Franse auto en begonnen aan een tour de heuvels en de bergen in langs het dorpje Broye (waar zij buiten de dorpsbebouwing woont) tot aan het begin van een prachtige boswandelroute bij Uchon en La Chapelle-sous-Uchon.
Hoogtepunt van deze wandeling – letterlijk en figuurlijk – letterlijk 650 m hoogte, figuurlijk waren Les Rochers du Carnaval, bizarre blokken steen op een heiachtig schrale hoogte ondanks wind en koude een prachtige plek om te zijn en van het licht heiige uitzicht te genieten.
Op de terugweg schuilden we nog onder de overstek van een oud huis in verbouwing. Tijd voor een thermoskan hete kruidenthee met droge vijgen en noten, een zware hagelbui afwachtend. Grillig oud hakhoutbos, liefelijke houtwallen, weilanden, bosjes, een beekje, onverwachte vergezichten en weinig bewoning volgden. Op de terugweg naar Hanneke’s erf in Broye maakten we nog even halt bij het fraaie, oude kerkje van La Chapelle-sous-Uchon. Haar onlangs overleden vader kwam hier ook heel graag.
En dan stapten we uit bij een liefelijk huis met veranda, een prachtige oude boomgaard met veel orchideeën en op het hoogste punt, in een uithoek, een caravan. In het huis heerste een haast 19e -eeuwse sfeer met stenen vloer, een massieve schouw, een fantastisch uitzicht in de bergen en de terrastuin achter het huis incl. twee verdiepingen pergola van wijndruiven op het zuiden. Op de eerste verdieping was ook nog een klein terras en een mooie zolder die nu nog als slaapruimte en als tijdelijke werkkamer diende. Nog even en de afronding komt er aan.
Al helemaal prachtig aangelegd en zeker toonbaar voor een breed publiek was de kwekerij buiten incl. natuurvijver, zitplekken, moestuin etc. Na vier jaar aanloop startte Hanneke hier nu definitief mee.
Volgde tot 21 uur nog een heel smakelijke, fantasierijke maaltijd en daarna bracht Hanneke ons ook nog, via de hoofdweg, terug naar huis. Samen een heerlijke namiddag en avond beleefd!
25 april: Een dag van drie relatief korte, boeiende wandelingen in en om Autun. Wandeling één duurde maar vijf kwartier langs de prachtige oude stadsmuren tot aan de Tour des Ursulines. Een hoge toren met een heilige, Ursula naar we aannamen, on top (nee dus, het bleek toch de ”Heilige maagd Maria”).
Wandeling twee volgde gauw, na een sanitaire stop thuis. Op zoek naar een bakker (meerdere op donderdag dicht) belandden we aan de noordkant van de stad bij een Duitse discounter en wandelden maar gelijk verder langs de Promenade des Marbres tot het Théâtre Romain. Er was net gemaaid tussen de twee bovenste zitrangen, er heerste een mooie, serene sfeer met een fraai uitzicht op de bomen aan de zijkant en in het landschap en het Plan d’eau du Vallon (een prachtig aangelegd kunstmatig meer aan de rand van Autun. Het is een populaire plek voor ontspanning, sport en recreatie.
Terug wandelden we langs de plaatselijke gevangenismuren naar ons tijdelijk thuisadres voor een lekkere lunch en siësta. Wandeling drie – tussen 14.15 – 16.30 uur – bracht ons via de Route de Couhard langs kleine beekjes aan de voet van de bergen met een prachtig zicht op oud-Autun en terug over mooie houtsingel-hakhoutpaden. We eindigden in de Rue de Breuil, het heerlijke middeleeuwse poortje met een onvergetelijk uitzicht in het fraaie heuvelachtige groen.
Vandaar was het maar een minuutje tot de kathedraal. We bekeken we deze keer vooral de tuin naast Saint-Lazare. In een informatiewinkel – Espace Gislebertus – Destination Autun – tegenover de grote kerk kon je een 3-D film over Gislebertus, beeldhouwer en kunstenaar uit de 12e eeuw (!) bekijken, die de prachtige timpaan boven de ingangspoort van de kathedraal realiseerde. Machtig mooi!
De rest van de dag maakten we zinnig gebruik van ons rustige, prettige appartement, verwenden ons zelf met een pittige rijstschotel, bewonderden intensief plaatjes in het mooie boek over Bourgondië, dat Hanneke ons uitleende en rondden de dag lezend in romans af.
26 april: Tussen 9.15 – 10 uur al even een wandelingetje naar de bakker – in de file twee mooie kleine broden gekocht – en daarna slenterden we over de ruime, landelijke markt op het stadhuisplein en door de fraaie markthal in het souterrain van het stadhuis. Erg pittoresk. Honing en wijn gekocht en dan terug naar de Rue de l’Arbalète.
Wachten op een seintje van Hanneke… gauw even Hans (de broer van Marianne) met z’n 67ste verjaardag gefeliciteerd. Tegen 11 uur stond Hanneke, zoals afgesproken voor onze deur om ons op te halen voor een dagje rijden v.v. naar de archeologische site en het museum ‘Bibracte’ op de Mont Beuvray. Ooit lag hier een flinke keltisch-gallische nederzetting, die in de eerste eeuw voor Chr. door de Romeinen werd ‘overgenomen’ en uitgebreid. Nauwelijks een eeuw later werd de ‘oppidum’ door de Romeinen verlaten richting waar nu Autun ligt. Tegen 11.45 uur arriveerden we voor het museum op 610 m hoogte voor een gereserveerde maaltijd – een uitgebreide lunch, 4 gangen – in het restaurant van het museum. Aardige maaltijd in fijn gezelschap.
Vandaaruit hebben we zeker anderhalf uur geprobeerd met een audiotour meer te begrijpen van de site, het landschap, de Kelten/Galliërs. Kleine stapjes tenminste… Buiten zijn we dan nog een rondje door de opgravingen gewandeld. Toch openbaart archeologie ons meer raadsels dan echt begrip!
Een aansluitende wandeling door de fraaie oude bossen met hakhout ”wirwar” onder aan de stam was daarentegen een feeërieke beleving! En het uitzicht van de rotsen La Pierre de la Wivre, bijna 800 m hoog, bleek ronduit prachtig.
Vandaar terug naar de gele auto, onderweg een biertje/wijntje in een dorpse oudemannenpub, om dan afrondend door te rijden naar het landgoed/de tuinen waar Hanneke’s Frankrijk-dromen begonnen: ergens bij Étang. Mooie locatie, toch kon Hanneke zich hier niet voldoende ontplooien. Tegen 19 uur zette zij ons thuis weer af: een bosje bloemen en een heerlijke dag rijker!
27 april: Na het ontbijt even gepland wat we vandaag, op de laatste dag in Autun nog willen zien. Tegen 9.45 uur gingen we op stap, want de zon zorgde al voor temperaturen boven de 10 graden C. Een wandeling naar de Port St. André, nog zo’n prachtige poort uit de 1e eeuw na Chr. (!) en vandaar terug langs het gelijknamige winkelcentrum: hier zijn dus al die Fransen op zaterdagochtend! Vandaar staken we gauw door richting het zuiden, jas open, sjaal los. Voor de eerste keer tijdens deze vakantie een beetje gezweet! En Marianne miste opeens haar mooie sjaal… enkele honderd meter buiten de Residentie St. Antoine vonden we hem op straat terug. Opgelucht uitkloppen en gauw in het rugzakje. Tijd om naar binnen te gaan en te kijken naar de expositie met schilderijen van panden, straatjes en het landschap in en om Autun. Verder heerste er een sfeer van een reusachtig katholiek woonzorgcentrum, tamelijk luxe zo te zien.
Tegen 11.30 uur hadden we ons eerste rondje ontdekkingen afgerond. Even wat uitrusten, nieuws lezen – koning Willem-Alexander werd 57 die dag, en mocht zich met de familie in Emmen vermaken – en een laatste zelfverzorgde lunch in Autun. Twee uur later gingen we weer naar buiten voor een mooie wandeling de stad uit langs de kathedraal en langs een beekje ten zuiden van de stad. Net de deur uit druppelde het, halverwege de oude binnenstad regende het zacht en langs de mooie beek met fraai uitzicht naar de kathedraal werd de regen nog erger. Terug naar huis! Even een uur pauze en dan nog een korte wandeling door een ons nog onbekende, eveneens oude wijk onder de hoger gelegen echte oude stadskern. Uiteindelijk eindigden we bij de ‘beste’ bakker waar we twee mooie taartjes – abricot en fruits rouge – kochten om er thuis exact rond Duitse koffietijd (tussen 15-16 uur) van te genieten. Het weer lokte ons daarna niet opnieuw naar buiten. Het was prima zo, al die dagen vol mooie herinneringen en beelden van Autun met een speciaal en heel hartelijk dankje wel aan Hanneke!!!
28 april: Alle tijd op deze laatste ochtend in Autun. Hanneke, de schat, zou ons tegen 11.15 uur op komen halen en naar het dichtstbijzijnde station in Étang brengen. Hanneke was er eerder, auto parkeren om nog even twee quiches voor onderweg te kopen. Drukte overal: regionale of lokale wandeldag… Bewogen afscheid van Hanneke met de belofte, haar via Martin (haar man, was nu in Nederland) nog een cadeau toe te laten komen: de inspriratiemap groene schoolpleinen van Springzaad, o.a. in het Frans. Kon ze daarmee ook Franse juffen en kinderen stimuleren groene schoolpleinen in Frankrijk aan te leggen etc. Volgde nog een drukke reis in een stampvolle trein tot Dijon, een overstap in een eveneens volle TGV naar Nancy (bovendien weer een ommelandse reis via Besoncon, Mulhouse, Colmar, Straatsburg), half uurtje pauze en dan tot ons reisdoel voor de dag: Metz. Lukte allemaal prima. En het hostal vlak bij het station voor een nacht was o.k. (bed zelf opmaken waren we niet meer gewend). Op het plein bij de kathedraal in een typisch Fransw bistro nog tot vrij laat een maaltijdsalade en mosselen gegeten.
29 April: Het werd een erg lange reisdag van 9 – 22 uur. Een relatief langzame reis via Luxemburg, Luik, Maastricht, Schiphol, om Amsterdam (geen treinen door de hoofdstad…) heen en dan naar Den Helder. Behoorlijk stressig met vertragingen, spannende momenten en net op het nippertje met de laatste boot toch nog thuis in ’t Horntje op de Potvis op Texel.
“Voilà nos vacances”!