5 dagen fietsen tussen Venlo en Dormagen, 10 – 15 augustus 2023
Donderdag 10 augustus zijn we al relatief vroeg, 9.15 uur, behoorlijk zwaar bepakt voor 5 dagen op weg naar de ’tussenboot’ van 9.30 uur. Alles is nog rustig buiten en het is nog wat koel voor onze lichte zomerkleding. Met de fiets op tijd bij de trein van 10.04 uur – jammer, alle drie de ruimtes voor fietsen al compleet bezet. Dan maar als eerste in de trein van 10.34 uur. Rustige treinreis tot Nijmegen en overstap naar Venlo waar we exact volgens plan om 14.31 uur aankwamen. We hadden echt zin om gauw aan de 20 km ‘lange’ fietstocht tot ons eerste verblijfsadres op de Breyellerstraat in Lobberich, Nettetal te beginnen. We fietsten eerst door een licht geaccidenteerde villawijk, boomrijk groen, tot het Limburgs Landschap “Groote Heide”, het grensgebied tussen Nederland en Duitsland – een relatief nieuw opengesteld natuurgebied (voorheen militair oefenterrein).
Dit fraaie bos- en heidelandschap sloot naadloos aan bij een ons -vanuit het westen gezien- nog onbekend gebied, het Naturpark Schwalm-Nettetal. Oude bossen, veel meren ontstaan door turfstekerij, afgewisseld door relatief ouderwets, kleinschalig boerenland ‘uit onze jeugd’ met veel oude boerderijen, afwisselend landschap, veel fietsers en mooie, rustige (wel geasfalteerde) veldwegen. Tussendoor hebben we ook nog twee natuurcentra bezocht. Ontroerend oubollig, maar óók deels hedendaags, iets wat je in Nederland zelden gecombineerd ziet.
Tegen 17 uur bereikten we ons eerste slaapadres, Villa Kunterbunt met ruime kamers en vooral een prachtige subtropische binnenhof met een fijne tafel en stoelen. Hier hadden we gelijk zin om na een aperitiefje in een nabije supermarkt een maaltijd bijeen te kopen en buiten van de sfeer en het weer te genieten.
Daarna hadden we nog zin en energie om even uitgebreid rond te kijken in het centrum van Lobberich. Een mooie ‘burcht’/landhuis met park midden in het stadje, een verrassend grote katholieke kerk, hier en daar mooie hoekjes en huizen en het geheel niet helemaal plat. Kan minder.
Tegen 20 uur terug op ‘den hof’, koerende duiven, zomerse geluiden; het was er veel warmer dan op Texel. Heel soms hoorde je autogeluiden, maar toch was alles heel dorps. Tijd om even de fietstocht voor morgen (ca. 60 km) voor te bereiden, de accu’s op te laden en van een mooie zomeravond te genieten. Morgen is het niet zomaar een dag…
11 augustus: Goed geslapen en heerlijk ontbeten als opstart van Marianne’s 71ste verjaardag. Tegen 9.30 uur stapten we op onze fietsen – goed gepakt, eten en drinken, niets achtergelaten, de route uitgewerkt – en verlieten vrolijk en in verjaardagstemming onze subtropisch-Nederrijnse binnenhof in Lobberich. Het bleef de hele dag, tot 22 uur ’s avonds droog en behoorlijk warm weer (tot 29 C.) – dit even al vooraf. De eerste 10 – 15 km voerden ons door rustig, licht geaccidenteerd landschap, groen, stil, boerenlandschap uit een andere tijd. Prettig, vóór Süchteln zelfs heuvelig tot op de top van een heuvelrug met mooi oud bos (en een Fernmeldeturm op de Süchtelner Höhen, tot 91 m). Süchteln werd de ontdekking van deze dag: aardig landschap rondom, middeleeuws straatpatroon, een oude kerk, veel kleine winkels, een mooie markt. Even fietsen parkeren, rondstruinen en ons blijven verbazen over een tot dan toe onbekend leuk stadje (tegenwoordig stadsdeel van Viersen). In een Duits café tijd voor Kaffee und Kuchen (rabarber- cq. aardbeientaart).
In een goede bui verder door bos en veld, buitenwijken en (ingepikte) dorpjes van Viersen (prettige nieuwbouwwijk) en Mönchengladbach, met een verrassend aardig fietspadennet! Op weg naar Kaarst en de Karster See werd dit minder, begonnen we ons te ergeren aan te drukke straten en verkeer. Even doorzetten tot aan de stadsrand van Neuss.
Neuss zelf bleek dan weer een aardig fietspadennet door parken, lanen en plantsoenen tot in de binnenstad en verder tot bij Grimlinghausen aan de Rijn ontwikkeld te hebben. Hier gunden we ons een pauze aan de monding van de Erft, een betekenisvolle kleine rivier voor Willy. Een flink deel van de familie van zijn vader leefde in Wevelinghoven e.o. aan de Erft. Op bezoek bij die familie -vaak saaie verjaardagsfeesten- speelde de Erft in de achtertuinen en boomgaarden van ooms en tantes een spannende rol.
In Grimlinghausen konden we het ook niet laten om op twee stoeltjes op de stoep in de schaduw van een Brownie bakery uit te rusten bij koffie/thee cheese cake en brownie. Met vertrouwde hoogzomerse geluiden van een schuttersfeest op de achtergrond. We fietsten dan verder richting Uedesheim tot en langs de B9 (wat een vreselijk drukke autoweg was dat) en bij natuurgebied Wahler Berg weer snel ‘het land in’ richting Zons en door de velden tot Auf’m Pohlacker in Rheinfeld waar we iets over 16 uur in de tuin van Willy’s jongere zus Rotraud arriveerden. Hartelijkste ontvangst, felicitaties, uitwisseling van cadeautjes, bijpraten, eten en drinken tot 18.30 uur. Toen liepen Willy’s oudere zus Marie-Therese en haar man Volker de tuin in: samen hadden we in het nabije Zons een tafel gereserveerd in een mooi gelegen pizzeria nabij de Schweinebrunnen.
Tot 21 uur vermaakten we ons prima met pizza’s, pasta’s, salades, wijn, alcoholvrij bier en water, afsluitend met grappa, limoncello en expresso. Mooie afronding van Marianne´s verjaardag! In de tuin dan nog tot de aangekondigde regen van 22 uur onder de oude walnotenboom gezeten.
Zondag 13 augustus: Zaterdag de 12e augustus werd een familiedag. Tot in de namiddag binnen i.v.m. regen. Daarna was een familiaire Kaffee und Kuchen met aansluitende BBQ in de tuin aangekondigd. Tussendoor nog buiten spelen met de jongste generatie, resp. bijpratend en ontspannen kletsend met de oudere generaties. Het werd nog een lange, gezellige dag.
Zondag was het weer dan weer zo gunstig dat ons een fietstocht door en om Willy´s ´opgroeistadje´ Dormagen van ruim 50 km ontspannen en plezierig lukte. We begonnen de dag fietsend tot de oude vestingstad Zons, waar men druk bezig was een feestmiddag en -avond voor te bereiden. Zowel de nervositeit of alles zou lukken als ook blije voorvreugde was alom voelbaar. Maar het was nog rustig, we konden in alle rust van alle kanten de schoonheid van het kleine, volledig ommuurde stadje aan de Rijn bekijken.
Na een uurtje rondstruinen fietsten we via de Zonser Heide (Hannepützheide) met de Joodse begraafplaats, mooie ´heuvelige´ bossen met een natuurspeelplaats, een kunstmatig grint- en zandwinningsmeer, de Martinsee, tot het maar 9 ha grote, beschermde natuurgebied de Wahler Berg.
Voor Willy was het als kind, dat net redelijk kon fietsen, het einde van de wereld. Een boeiend landschap met mooie insecten, vogels, kikkers, salamanders, padden en hagedissen, hoog gras en weidende schapen, oude eikenbomen, veel reliëf, veel ‘wilde natuur’ voor zo’n klein mannetje en zijn moedige vrienden die opgroeiden in een verder hoog geïndustrialiseerde wereld. Tegenwoordig kijkt dat jongetje een beetje kritischer naar deze wereld – niet werkelijk goed ontsloten, onderling weinig verbonden die zo verrassend gevarieerde, maar zeer kwetsbare restnatuur: daar valt nog veel te beschermen, maar ook te verbeteren! – maar ook veel minder onbekommerd. Via Nievenheim, Ückerath, Rosellerheide, Rosellen fietsten we het grote Chorbusch, deelgebied Knechtstedener Wald, binnen: kilometers fietsen door fraai, oud eiken-beukenbos!
Tot we plotseling, nog in het bos, voor de achteringang van het befaamde klooster Knechtsteden stonden. Druk was het bij de kloosterwinkel, veel handwerk, vintagekleren e.d. Maar ook contemplatief, even zitten en ontspannen in de oeroude Romaanse basilica.
Lang geleden ging Willy hier nog af en toe biechten… Van Knechtsteden fietsten we verder naar het dorpje Ansteln. Om een nieuw golfterrein heen bereikten we Keuls grondgebied door bos en veld tot de Further Hof, die immense boerderij bij Schloss Arff, vlakbij het vroegere erf van Willy´s opa Peter. Ook nog even binnen geloerd in de park-bostuin van de nieuwe eigenaren (best mooi beheerd). Langs het Randkanaal fietsten we vervolgens tot het gehucht Hackhausen. Aan het einde van een slecht geasfalteerde straatje stond, verborgen achter twee geweldige oude lindes, een kapelletje met knielbankje, piëta en een serie foto’s van de ‘gevallenen’ van de beide Wereldoorlogen, waaronder de oudere broer van Willy’s vader, Paul, waarna Willy o.a. benoemd is. Lees hier meer over deze ontroerende plek!
Via Hackenbroich, waar we nog het graf van Willy’s ouders en grootouders bezochten, fietsten we vervolgens via Dormagen terug naar Rheinfeld. Mooi bijgepraat met Willy’s zussen en dan tegen 19 uur op het terras van Haus Piwipp lekker ‘deftig’ (in de Duitse zin) gegeten met heerlijk uitzicht op de Rijn. Thuis bij Willy’s oudere zus Marie-Therese stond uiteindelijk nog iets lekkers te drinken en te eten klaar voor de rest van de avond.
14 augustus: In alle rust ontbeten en dan weer een dagje fietsen door de omgeving voorbereid. We moesten nog heel wat aanvaarden om mee te nemen voor onderweg – alleen pralines ging te ver… – voor we uiteindelijk tegen 9.45 uur van Rotraud afscheid namen en uitgezwaaid werden. Via het ons beiden zo bekende stadje Dormagen over het spoor richting Tannenbusch, Delhoven, Delhoven-Blechhof, Knechtsteden, Ansteln, Rommerskirchen, Bedburg, langs de gigantische energiecentrale bij Frimmersdorf, Vanikum etc. Een extreem vreemde bruinkolenindustrie-omgeving.
Dan toch opeens bij de Erft (zie ook 11 augustus), de rivier van mijn vader (’s familie). Zwaar meanderend, behoorlijk breed, snelstromend door een heel groene bosomgeving, haast tropisch om te zien!
We naderden een ons onbekend (ook Willy) mini-stadje tussen de poorten en de muren, Alt-Kaster! Heel mooi en sfeervol, een klein, verborgen juweeltje. In 1954 gered voor de ondergang i.v.m. de nabije bruinkoolwinning. Heerlijk dat mensen toen die vernieling konden voorkomen! Er werd wel, ook voor omringende dorpjes en gehuchten een nieuw Kaster enkele kilometers verderop gebouwd. Wij vermaakten ons op het terras in een prachtige cour van een fraai hotel-restaurant en bekeken aansluitend in alle rust het kleine stadje.
Vandaar bleven we de Erft volgen, soms zoeken. Willy’s streekgenoten mogen voor deze prachtige kleine rivier wel nog wat meer moeite doen, betere infrastructuur en basisinformatie ontwikkelen. In Grevenbroich, Wevelinghoven tot bij Holzheim, Insel Hombroich, ontmoetten we de Erft regelmatig met zeer veel plezier. Het prachtige Museumeiland Insel Hombroich lieten we links liggen. Te weinig tijd en energie voor deze dag en ook al een handvol keren intensief bezocht! Zo bereikten we vrij vroeg ons doel van de dag, een airbnb-adres in Neuss-Reuschenberg. Waardeloos elektropitje als kookgelegenheid, voor de rest redelijk. Dus wij ‘mochten’ ons op de laatste avond een relatief lekkere pizza met salade permitteren.
15 augustus: Werd meer een vlotte reisdag: 8 uur al op de fiets en dan weer via een snellere route terug naar Venlo, maar deze keer zonder toeristische tussenstops. Arriveerden al voor de middag in Venlo en met ondersteuning van de trein en de boot al voor de avond weer op Texel. Een kleine fietstocht van maar 270 km, wel met veel cultuur én natuur, regelmatig nostalgische gevoelens en soms zelfs ontroering, een dag compleet all in the family en met zus Rotraud regelmatig drie dagen lang samen. Prima dagen, (schoon)zusjes, bedankt!!!
Resumé buiten de familie om: heel veel in Duitsland valt gewoon mee, is gewoon okay, voldoet gewoon aan de verwachtingen. Soms baal je natuurlijk wel van hoe auto minded veel te veel Duitsers toch nog steeds zijn, hoe onverzorgd de fietspaden nog regelmatig zijn (er zijn er al veel meer dan ooit, dat ook wel weer!); er zijn andere momenten waar je smult van de mooi beheerde bermen, de lekkere Kaffee und Kuchen, het riviertje de Erft, of de troostrijk mooie stadjes Süchteln, Zons en Oud-Kaster (nooit van gehoord zelfs) in het ooit zo verschrikkelijk vernielde Duitsland. Gewoon over het hoofd gezien…